Cygan, znany także jako Oszust lub „Nie wierzę”, to gra karciana oparta na blefie. Gracze wykładają zakryte karty, deklarują ich wartość, a przeciwnicy mogą sprawdzić, czy mówią prawdę. Wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart.
Jak przygotować się do gry?
Do rozgrywki potrzebne są co najmniej 2 osoby oraz talia kart. Jej wielkość można dopasować do liczby graczy i planowanego czasu gry:
- Liczba graczy – minimum 2 osoby.
- Talia dla dwóch osób – wystarczą karty od dziewiątek do asów.
- Większa grupa – można użyć pełnej talii 52 kart.
- Rozdanie – potasowane karty rozdziela się możliwie równo między graczy.
Przed rozpoczęciem trzeba też ustalić kolejność wartości. Najczęściej po dziewiątkach przychodzą dziesiątki, walety, damy, króle i asy, a potem cykl zaczyna się od początku. Warianty mogą się różnić, dlatego zasady warto uzgodnić przy stole.
Jak przebiega tura w Cyganie?
Gracze siedzący przy stole dokładają karty zgodnie z ustaloną kolejnością, zwykle zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Karty są wykładane koszulką do góry, więc pozostali nie widzą ich wartości.
- Rozpoczynający gracz wykłada jedną lub kilka kart zakrytych i głośno deklaruje ich wartość, na przykład „dwie dziewiątki”.
- Kolejna osoba dokłada swoje karty, również zakryte, deklarując wartość przypadającą na daną kolejkę. Nie musi jednak mówić prawdy.
- Gracz może wyłożyć kilka kart naraz, co ułatwia pozbywanie się kart, ale zwiększa ryzyko wykrycia blefu.
- Przed przykryciem wyłożonych kart przez następnego gracza można powiedzieć „Nie wierzę” albo „Oszust!”. Wtedy ostatnio zagrane karty zostają odkryte.
- Jeśli choć jedna z odkrytych kart nie zgadza się z deklaracją, blef został wykryty. Osoba, która oszukiwała, zabiera cały stos ze stołu na rękę.
- Jeżeli wszystkie sprawdzone karty są zgodne z deklaracją, sprawdzający niesłusznie oskarżył poprzednika. W takim przypadku cały stos zabiera sprawdzający.
- Po rozstrzygnięciu sprawdzenia kolejną turę rozpoczyna osoba, która zebrała stos.
Sprawdzenie zwykle dotyczy ostatniego zagrania. Jeśli gracz wyłożył kilka kart, można odsłonić jedną wybraną kartę albo ustalić wcześniej, że sprawdzane są wszystkie. Najważniejsze, by wszyscy znali tę regułę przed rozpoczęciem partii.
Sprawdzaj tylko wtedy, gdy masz ku temu powód. Pomyłka oznacza przejęcie całego stosu, który może zawierać wiele kart. Z kolei brak sprawdzenia pozwala blefującemu pozbyć się kart bez kary.
Jakie warianty zasad można wprowadzić?
Gra ma wiele odmian regionalnych i domowych. Przed rozdaniem można ustalić między innymi następujące modyfikacje:
- Mniejszy stos do pobrania – po nieudanym sprawdzeniu gracz zabiera tylko trzy ostatnie karty zamiast całego stosu.
- Jedna karta do sprawdzenia – przy kilku zakrytych kartach sprawdzający wskazuje tylko jedną z nich.
- Limit wykładanych kart – w jednej turze można położyć najwyżej jedną, dwie albo trzy karty.
- Odkładanie kompletu – cztery karty o tej samej wartości można odłożyć na bok, jeśli wszyscy zaakceptują tę zasadę.
Ograniczenie liczby pobieranych kart sprawdza się szczególnie w grze z dziećmi, ponieważ przejęcie całego stosu może szybko zniechęcić początkujących. Można też ustalić, że partia kończy się, gdy pierwsza osoba pozbędzie się kart, albo kontynuować ją do wyłonienia ostatniego gracza.
Cygan łączy obserwację, logiczne myślenie i przekonujący blef. Rozgrywka kończy się zwycięstwem osoby, która jako pierwsza nie ma już kart na ręce.
