Tombola to tradycyjna włoska gra rodzinna, w której prowadzący losuje liczby od 1 do 90, a uczestnicy zaznaczają je na swoich planszach. Wygrywa osoba, która jako pierwsza ułoży ustalony układ, a w głównej rundzie zakryje wszystkie pola. W domowej wersji gra ma towarzyski, zwykle symboliczny charakter, więc nie należy utożsamiać jej z hazardowym bingo.
Czego potrzeba do rozpoczęcia gry?
Do przygotowania tomboli wystarczy kilka prostych elementów. Możesz kupić gotowy zestaw albo wydrukować plansze i numery w domu.
- Plansza główna z liczbami od 1 do 90, na której prowadzący zaznacza wylosowane numery.
- Żetony lub kartoniki z liczbami od 1 do 90, umieszczone w worku, koszyku albo innym pojemniku.
- Plansze graczy – tradycyjnie każda zawiera 15 numerów ułożonych w trzech rzędach.
- Znaczniki do zakrywania pól, na przykład fasolki, guziki, monety, ziarenka lub niewielkie kawałki papieru.
Przed rozpoczęciem można ustalić symboliczne nagrody za kolejne układy. Mogą to być słodycze, drobne upominki albo przygotowane przez uczestników niespodzianki. Nie jest konieczne granie o pieniądze.
Jak przebiega tombola?
W rozgrywce bierze udział dowolna liczba graczy oraz osoba prowadząca, nazywana krupierem. Krupier nie musi mieć specjalnych umiejętności. Jego zadaniem jest losowanie numerów, odczytywanie ich i kontrolowanie przebiegu gry, podczas gdy uczestnicy sprawdzają własne plansze.
- Wybierz krupiera. Jedna osoba bierze pojemnik z numerami oraz planszę główną. Może prowadzić grę bez własnej planszy albo, jeśli grupa ustali inaczej, jednocześnie grać.
- Rozdaj plansze. Każdy uczestnik otrzymuje jedną lub kilka plansz. Im więcej plansz ma gracz, tym więcej numerów musi śledzić.
- Losuj i odczytuj liczby. Krupier miesza żetony w worku lub koszyku, wyciąga jeden numer i wyraźnie podaje go wszystkim uczestnikom. Następnie odkłada go na planszy głównej.
- Zakrywaj wylosowane pola. Gracze sprawdzają swoje plansze i umieszczają znacznik na każdym polu odpowiadającym wyczytanej liczbie. Jeśli numeru nie ma na planszy, niczego się nie zakrywa.
- Ogłaszaj wygrane. Osoba, która uzyska ustalony układ, powinna od razu głośno poinformować o tym krupiera. Przy zakryciu całej planszy tradycyjnie woła „Tombola!”.
Po ogłoszeniu wygranej krupier sprawdza numery z planszy głównej. Dzięki temu grupa ma pewność, że układ powstał wyłącznie z wylosowanych liczb. Można zakończyć grę po pierwszej tomboli albo prowadzić ją dalej, aby rozdać także nagrody za wcześniejsze układy.
Jakie układy dają wygraną?
W tradycyjnej wersji kolejne nazwy oznaczają coraz większą liczbę zakrytych pól w jednym rzędzie. Zasady nagradzania można ustalić przed rozpoczęciem, zwłaszcza gdy gra ma charakter rodzinnej zabawy.
| Nazwa układu | Liczba zakrytych pól | Opis |
|---|---|---|
| Ambo | 2 | Dwa zakryte numery w tym samym rzędzie. |
| Terno | 3 | Trzy zakryte numery w jednym rzędzie. |
| Quaterna | 4 | Cztery zakryte numery w jednym rzędzie. |
| Cinquina | 5 | Wszystkie pięć numerów w jednym rzędzie. |
| Tombola | Cała plansza | Zakrycie wszystkich numerów na planszy lub na wszystkich posiadanych planszach, zgodnie z ustalonym wariantem. |
Warto wcześniej ustalić, czy ambo, terno, quaterna i cinquina są osobnymi wygranymi, czy liczy się wyłącznie pełna plansza. W klasycznej zabawie główną nagrodę otrzymuje osoba, która jako pierwsza zakryje wszystkie swoje numery.
Czym jest Smorfia?
Smorfia to neapolitańska tradycja przypisywania liczbom określonych znaczeń i symboli. Podczas wyczytywania numeru prowadzący może podać nie tylko cyfrę, lecz także związane z nią skojarzenie. Dodaje to rozgrywce humoru i lokalnego kolorytu, ale Smorfia nie jest obowiązkowym elementem zasad tomboli.
Tombola wywodzi się z włoskiej tradycji, szczególnie z Neapolu, i jest często kojarzona z rodzinnymi spotkaniami w okresie świątecznym. Jej przygotowanie jest proste, a symboliczne nagrody pozwalają skupić się na wspólnej zabawie zamiast na rywalizacji o pieniądze.
