Mafia to gra towarzyska oparta na blefie, obserwacji i dedukcji. Gracze dzielą się na Mafię, która zna swoich członków i działa nocą, oraz Miasto, które próbuje wykryć mafiosów podczas dziennych dyskusji i głosowań. Nad przebiegiem rozgrywki czuwa moderator.
Przygotowanie do gry
Najpierw wybierzcie moderatora, nazywanego też Mistrzem Gry. Prowadzi on rozgrywkę, wydaje polecenia podczas nocy, ogłasza wyniki i pilnuje zasad, ale nie należy do żadnej frakcji i nie bierze udziału w głosowaniach.
Role rozdajcie potajemnie za pomocą kart, zapisanych kartek albo innych oznaczonych przedmiotów. Uczestnicy powinni siedzieć w kręgu, tak aby wszyscy się widzieli i słyszeli. Na początek wystarczą:
- Karty do gry lub kartki papieru z zapisanymi rolami
- Ołówek albo długopis do przygotowania ról
- Miejsce, w którym wszyscy mogą siedzieć w kręgu
Liczbę mafiosów dobierzcie do wielkości grupy. Taki podział ułatwia zachowanie równowagi:
| Liczba graczy | Liczba mafiosów |
|---|---|
| 6–7 | 2 |
| 8–10 | 3 |
| 11–13 | 4 |
| 14–16 | 5 |
Pozostali gracze należą do Miasta. Jeśli korzystacie z Detektywa i Doktora, ich role przydzielcie osobno, w ramach frakcji miejskiej. Przed rozpoczęciem ustalcie też, czy ujawniacie rolę osoby wyeliminowanej. W podstawowym wariancie lepiej jej nie ujawniać, bo zwiększa to znaczenie dedukcji.
Przebieg rundy krok po kroku
Gra składa się z naprzemiennych faz Nocy i Dnia. Moderator powinien prowadzić je zawsze w tej samej kolejności:
- Rozpoczęcie Nocy – wszyscy gracze zamykają oczy i zachowują ciszę. Nie wolno podglądać ani porozumiewać się gestami.
- Pobudka Mafii – mafiosi otwierają oczy i bez słów wskazują moderatorowi osobę, którą chcą wyeliminować. Jeśli nie mogą uzgodnić celu, przyjmijcie wcześniej ustaloną zasadę, na przykład wybór większością głosów. Gdy mafia nadal nie wskaże wspólnej osoby, tej nocy nikt nie odpada.
- Pobudka Detektywa – Detektyw wskazuje jednego gracza. Moderator informuje go gestem lub szeptem, czy wskazana osoba należy do Mafii. Detektyw nie powinien zdradzać tej informacji w nocy.
- Pobudka Doktora – Doktor wybiera osobę, którą chce ochronić. Jeśli mafia wskazała tę samą osobę, eliminacja nie dochodzi do skutku. Przed grą ustalcie, czy Doktor może chronić samego siebie i czy może chronić tę samą osobę w kolejnych nocach.
- Rozpoczęcie Dnia – wszyscy otwierają oczy. Moderator ogłasza, czy ktoś został wyeliminowany. Jeśli Doktor uratował ofiarę, można powiedzieć tylko, że tej nocy nikt nie odpadł.
- Dyskusja i oskarżenia – gracze analizują wypowiedzi, zachowania i wcześniejsze głosowania. Każdy może oskarżyć inną osobę, ale powinien uzasadnić swoje podejrzenie.
- Obrona i głosowanie – oskarżony dostaje czas na odpowiedź, a następnie grupa głosuje. Osoba z największą liczbą głosów zostaje wyeliminowana. Przy remisie zastosujcie wcześniej ustaloną zasadę, na przykład powtórne głosowanie między remisującymi.
- Kolejna Noc – po zakończeniu głosowania pozostali gracze zamykają oczy, a moderator rozpoczyna następny cykl.
Wygrywa Miasto, gdy wyeliminuje wszystkich mafiosów. Mafia zwycięża, gdy osiągnie przewagę liczebną nad mieszkańcami albo zrówna się z nimi, ponieważ w takim momencie może kontrolować głosowania.
Gracz wyeliminowany nie może rozmawiać, podpowiadać ani reagować na działania żywych uczestników. Nie bierze udziału w dyskusji i głosowaniu. Ta zasada obowiązuje do końca partii i chroni grę przed ujawnianiem informacji po śmierci.
Kluczowe role specjalne
Do pierwszej rozgrywki wystarczą Mafia i Miasto. Gdy uczestnicy poznają podstawy, możecie dodać dwie role działające w nocy:
- Detektyw należy do Miasta i każdej nocy sprawdza jednego gracza. Moderator przekazuje mu, czy wskazana osoba jest mafiosem.
- Doktor należy do Miasta i każdej nocy wybiera osobę do ochrony. Jeśli mafia zaatakuje właśnie ją, gracz pozostaje w grze.
Większa liczba ról urozmaica rozgrywkę, ale także utrudnia wyjaśnienie zasad i może zaburzyć balans. Na początku najlepiej używać wyłącznie tych dwóch postaci specjalnych.
Wskazówki dla graczy
Gracze Miasta nie mają informacji o rolach innych osób, dlatego powinni porównywać wypowiedzi i decyzje z kolejnych rund. Zwracajcie uwagę na niespójne argumenty, nagłe zmiany zdania, unikanie głosowania i próby kierowania podejrzeń na przypadkowe osoby.
Mafia powinna zachowywać się jak zwykli mieszkańcy. Pomaga spokojne uzasadnianie głosów, reagowanie na oskarżenia bez przesady i utrzymywanie jednej, wiarygodnej wersji wydarzeń. Zbyt agresywne bronienie wspólnika może go zdradzić, ale całkowite odcinanie się od niego także bywa podejrzane.
Pro-tip: Moderator powinien mówić spokojnie i używać podobnego tonu przy każdej roli. Dzięki temu sposób prowadzenia Nocy nie będzie zdradzał, kto właśnie wykonał akcję.
Przed startem ustalcie wszystkie sporne kwestie, zwłaszcza działanie Doktora, remis w głosowaniu, ujawnianie ról oraz sposób wyboru ofiary przez Mafię. Jasne reguły pozwalają skupić się na blefie i dedukcji zamiast na sporach przy stole.
