Scopa to włoska gra karciana, w której zdobywasz karty ze stołu, dopasowując ich wartości do karty z ręki. Gra wykorzystuje talię 40 kart, a zwycięża gracz lub drużyna, która jako pierwsza osiągnie 11 punktów.
Przygotowanie i wartości kart
Scopa jest przeznaczona przede wszystkim dla 2 lub 4 osób, choć spotyka się także rozgrywki w większym składzie. Tradycyjnie używa się włoskiej talii składającej się z czterech kolorów: denarów, kielichów, mieczy i pałek. Każdy kolor ma karty od asa do 7 oraz trzy figury.
Wartość karty służy do określania, które karty można zebrać ze stołu. Nie należy kierować się standardową wartością figur znaną z brydża czy pokera, ponieważ w Scopie walet, jeździec i król mają odpowiednio wartości 8, 9 i 10.
| Karta | Wartość |
|---|---|
| As | 1 |
| 2–7 | Wartość zgodna z numerem |
| Walet | 8 |
| Jeździec | 9 |
| Król | 10 |
Jeśli masz tylko zwykłą talię francuską, możesz ją dostosować. Najprościej zostawić asa oraz karty od 2 do 7, a także waleta, damę i króla. Damie przypisuje się wtedy wartość 9, ponieważ zastępuje jeźdźca. Można też usunąć karty 8, 9 i 10, pozostawiając standardowe figury jako odpowiedniki kart o wartościach 8–10. Przed rozpoczęciem rozgrywki trzeba ustalić, które kolory będą oznaczały denary.
Jak przebiega gra w Scopę?
Na początku rozdający daje każdemu graczowi po trzy karty, a na środku stołu wykłada cztery karty odkryte. Pozostałe karty tworzą stos. Po zagraniu wszystkich kart z ręki rozdaje się kolejne trzy, aż do wyczerpania talii.
Ruch gracza zawsze przebiega według tej kolejności:
- Wybierz kartę z ręki – zagrywasz jedną z trzech posiadanych kart.
- Sprawdź kartę o tej samej wartości – jeśli na stole leży karta o wartości równej zagranej karcie, możesz ją zebrać.
- Sprawdź sumę kilku kart – jeśli nie ma pojedynczej karty o tej samej wartości, możesz zebrać kilka kart, których suma odpowiada wartości karty z ręki.
- Dołóż kartę na stół – jeśli nie możesz nic zebrać, kładziesz zagrany egzemplarz odkryty na stole.
Przykład: król ma wartość 10. Możesz nim zebrać karty o wartościach 7 i 3, 5 i 3 i 2 albo 7, 2 i asa. Karta z ręki oraz wszystkie zebrane karty trafiają na zakryty stos przed graczem.
Jeżeli na stole znajduje się karta o tej samej wartości co zagrana karta, w podstawowej wersji gry zbiera się właśnie ją, zamiast tworzyć inną kombinację z kilku kart. Przykładowo, gdy na stole leżą 5, 3 i 2, a zagrywasz 5, zabierasz pojedynczą piątkę. Nie możesz wtedy zebrać 3 i 2 jako alternatywnej sumy.
Zebranie wszystkich kart ze stołu w jednym ruchu nazywa się Scopą, czyli „zmieceniem”. Za taką akcję otrzymujesz dodatkowy punkt. Jeśli po zagraniu ostatniej karty rundy pozostaną karty na stole, zabiera je gracz, który jako ostatni zdobył jakiekolwiek karty. To przejęcie końcowych kart nie daje punktu za Scopę.
Punktacja w Scopie
Po zakończeniu rozdania gracze liczą zdobyte karty i sprawdzają, kto wygrał poszczególne kategorie. W podstawowych zasadach są to pojedyncze punkty, a za każdy wykonany ruch typu Scopa przyznaje się kolejny punkt.
| Kryterium | Opis punktu |
|---|---|
| Najwięcej kart | 1 punkt otrzymuje gracz lub drużyna z większą liczbą zdobytych kart. |
| Najwięcej denarów | 1 punkt przypada za zebranie większej liczby kart w kolorze denarów. |
| Najwięcej siódemek | 1 punkt zdobywa osoba z większą liczbą zebranych siódemek. |
| Settebello | 1 punkt za zdobycie siódemki denarowej. |
| Scopa | 1 punkt za każde zebranie wszystkich kart leżących na stole w jednym ruchu. |
Settebello to siódemka denarowa. Jest punktowana niezależnie od tego, kto zdobył najwięcej siódemek. W razie remisu w kategorii „najwięcej kart”, „najwięcej denarów” lub „najwięcej siódemek” zwykle nikt nie otrzymuje punktu za tę kategorię.
Zdobyte punkty zapisuje się po każdym rozdaniu. Gra trwa do chwili, gdy gracz lub drużyna osiągnie co najmniej 11 punktów. Jeśli obie strony przekroczą ten próg w tym samym rozdaniu, rozgrywa się kolejne rozdanie, aby rozstrzygnąć remis.
Podstawowa strategia wygrywania
W Scopie nie wystarczy zbierać dowolnych kart. Każdy ruch wpływa na to, co przeciwnik będzie mógł zrobić w następnej turze. Początkującemu pomaga kilka prostych zasad:
- Wybieraj karty punktowane – denary, siódemki, a szczególnie siódemkę denarową.
- Zbieraj możliwie dużo kart jednym ruchem – poprawiasz szanse w kategorii liczby kart i ograniczasz możliwości przeciwnika.
- Obserwuj karty dokładane przez rywala – jeśli zbierzesz kartę właśnie przez niego zagraną, pozbawiasz go potencjalnego przejęcia w następnym ruchu.
- Nie zostawiaj łatwej kombinacji – układ kart, którego suma odpowiada jednej z kart przeciwnika, może pozwolić mu zdobyć wiele kart albo wykonać Scopę.
- Dołóż niską kartę, gdy nie możesz bić – często utrudnia to przeciwnikowi zebranie dużej kombinacji, choć czasem wyższa karta lepiej blokuje możliwe zmiecenie stołu.
Najważniejszy wybór dotyczy tego, czy zebrać jedną kartę o tej samej wartości, czy kilka kart o właściwej sumie. Liczba zebranych kart ma znaczenie punktowe, ale równie ważne jest przejęcie denara, siódemki albo układu, który uniemożliwi rywalowi korzystny ruch.
Scopone i inne odmiany Scopy mogą zmieniać liczbę kart rozdawanych na początku, sposób gry drużynowej lub punktację. Przed rozpoczęciem warto ustalić, czy wszyscy grają według podstawowych zasad opisanych powyżej.
Do pierwszej rozgrywki wystarczy zapamiętać trzy rzeczy: figury mają wartości 8, 9 i 10, karty ze stołu można sumować, a za zebranie całego stołu otrzymuje się punkt za Scopę.
