Bocce i boccia to gry precyzyjne, w których zawodnicy próbują umieścić swoje bile jak najbliżej białej bili celu – jacka lub palliny. Wygrywa strona, której bila znajduje się najbliżej celu po zakończeniu rundy. Najważniejsze zasady dotyczą kolejności rzutów i prawidłowego liczenia punktów.
Jak wygląda runda w bocci?
W standardowej bocci gra odbywa się na płaskim boisku o wymiarach 12,5 × 6 m. Zestaw składa się z 13 bil: sześciu czerwonych, sześciu niebieskich i jednej białej, czyli jacka. Mecz indywidualny obejmuje zwykle cztery endy, czyli rundy. W parach rozgrywa się cztery endy, a w rywalizacji drużynowej – sześć.
Podstawowy przebieg enda wygląda następująco:
- Po losowaniu zawodnik lub strona z czerwonymi bilami rozpoczyna grę.
- Pierwszy gracz wprowadza na boisko białego jacka. Bila musi przekroczyć linię V, aby rzut był ważny.
- Ten sam zawodnik wykonuje pierwszy rzut swoją bilą.
- Następnie rzuca przeciwnik, używając bili w swoim kolorze.
- Po tych rzutach kolej należy do strony, której bila znajduje się dalej od jacka.
- Rzuty trwają do chwili, gdy jedna ze stron wykorzysta wszystkie bile albo odzyska prowadzenie.
- End kończy się po wyrzuceniu wszystkich bil. Sędzia mierzy odległości i przyznaje punkty.
Zawodnik może rzucać, toczyć lub kopać bilę. W zależności od możliwości funkcjonalnych może też korzystać ze sprzętu wspomagającego, na przykład rampy. Bile mogą przesuwać inne bile lub odbijać się od nich, dlatego rzut nie musi służyć wyłącznie dostawieniu własnej bili do jacka.
W rozgrywkach bocci zawodnicy wykonują rzuty z wyznaczonych boksów. W warunkach rekreacyjnych można uprościć organizację gry, zachowując najważniejszą zasadę: każda bila powinna znaleźć się możliwie blisko bili celu.
Jak liczyć punkty?
Po zakończeniu enda punkty otrzymuje tylko jedna strona – ta, której bila leży najbliżej jacka. Dostaje jeden punkt za każdą własną bilę, która jest bliżej jacka niż najbliższa bila przeciwnika.
Przykład: jeśli najbliżej jacka leży bila czerwona, a druga czerwona i trzecia czerwona również znajdują się bliżej niż najbliższa bila niebieska, strona czerwona zdobywa trzy punkty. Przeciwnik nie otrzymuje w tym endzie żadnego punktu.
Nie liczy się więc sama liczba bil w pobliżu jacka. Znaczenie ma ich położenie względem najlepszej bili przeciwnika. Wyniki z kolejnych endów sumuje się. W standardowej rozgrywce wygrywa zawodnik lub drużyna z większą liczbą punktów. Przy remisie stosuje się dodatkowy end zgodnie z regulaminem danych zawodów.
Boccia a bocce – czym różnią się te gry?
Nazwy są podobne, ale oznaczają różne dyscypliny. Boccia jest sportem paralimpijskim rozgrywanym najczęściej w hali, natomiast bocce to gra rekreacyjna lub sportowa z twardymi kulami, spotykana między innymi w Olimpiadach Specjalnych.
| Cecha | Boccia | Bocce |
|---|---|---|
| Sprzęt | Miękkie lub elastyczne bile, zwykle wypełnione granulatem, sześć czerwonych, sześć niebieskich i jack | Twardsze kule w dwóch kolorach oraz biała pallina |
| Nawierzchnia | Gładka, twarda podłoga w hali, na przykład parkiet lub wykładzina | Kort, którym może być sztuczna trawa, specjalna wykładzina lub inna nawierzchnia |
| Status | Dyscyplina paralimpijska zarządzana przez World Boccia | Gra rekreacyjna i sportowa, obecna między innymi w Olimpiadach Specjalnych |
| Sposób gry | Rzuty, toczenie, kopnięcie lub użycie rampy | Najczęściej toczenie twardej kuli w kierunku palliny |
W bocci szczególne znaczenie ma dostępność. Zawodnicy mogą grać z pozycji siedzącej, korzystać z pomocy asystenta lub używać rampy. Klasy BC1–BC4 określają możliwości zawodnika i zakres potrzebnego wsparcia, ale szczegółowa klasyfikacja nie jest potrzebna do rekreacyjnej gry.
Co przyda się na początek?
Do pierwszej gry wystarczy podstawowy zestaw bil, płaska nawierzchnia i miarka do porównania odległości od jacka. W bocci standardowy zestaw obejmuje:
- 6 bil czerwonych do dyspozycji jednej strony
- 6 bil niebieskich do dyspozycji drugiej strony
- 1 białego jacka jako bilę celu
- miarkę lub prosty przyrząd do rozstrzygania bliskich ustawień
Na zawodach używa się sprzętu zgodnego z regulaminem, a sędzia mierzy odległość bil od jacka. W klasie BC3 zawodnik może korzystać z rampy, natomiast w innych klasach sposób wprowadzania bil zależy od możliwości gracza.
Jak grać lepiej?
Początkujący często próbują rzucać zbyt mocno. W tej grze ważniejsza od siły jest powtarzalność ruchu i kontrola odległości. Dobrze jest najpierw ćwiczyć proste dostawianie bil do jacka, a dopiero później rzuty służące do przesuwania bil przeciwnika.
Podczas treningu skup się na trzech elementach:
- Kontrola siły – ćwicz rzuty na różne odległości, aby bila zatrzymywała się przed jackiem, obok niego lub za nim.
- Strategia – ustawienie własnej bili może blokować dojście przeciwnika do celu albo zmusić go do trudnego rzutu.
- Powtarzalność – rzucaj seriami do jacka ustawionego w tym samym miejscu i porównuj wyniki.
Najczęstsze pytania
Czy w bocci można grać rekreacyjnie?
Tak. Do gry w szkole, klubie, ośrodku lub w domu nie jest potrzebne pełnowymiarowe boisko. Można wyznaczyć uproszczone pole na równej nawierzchni i zachować podstawową zasadę punktacji.
Czy bocce i boccia mają ten sam zestaw bil?
Nie. Boccia korzysta z miękkich, elastycznych bil w kolorze czerwonym i niebieskim oraz białego jacka. Bocce wykorzystuje twardsze kule i pallinę. Różnią się też nawierzchnią oraz sposobem prowadzenia rozgrywki.
Najprostsza reguła do zapamiętania brzmi: rzucaj tak, aby twoja bila znalazła się bliżej jacka niż bila przeciwnika. Po zakończeniu enda punkt zdobywa tylko strona z najbliższą bilą, a wynik zależy od liczby jej bil leżących bliżej celu.
