Celem gry Catan jest zdobycie 10 punktów zwycięstwa. Gracze rozwijają swoje osady, budują drogi i miasta, kupują karty rozwoju, handlują surowcami oraz reagują na rzuty kośćmi. Zwycięstwo następuje natychmiast, gdy gracz osiągnie wymagany wynik podczas swojej tury.
Jak przygotować planszę?
Plansza Catanu składa się z sześciokątnych pól terenu. Każde pole, poza pustynią, produkuje określony surowiec. Na początku rozgrywki należy ułożyć planszę, rozmieścić żetony z numerami i ustawić pionek złodzieja na pustyni. Gracze otrzymują drogi oraz osady w swoim kolorze.
Poszczególne tereny zapewniają następujące surowce:
- Las – drewno
- Pola uprawne – zboże
- Pastwiska – wełna
– ruda - Wzgórza – glina
- Pustynia – nie produkuje surowców
Numery na polach określają, przy jakim wyniku rzutu zostaną wyprodukowane surowce. Gdy wypadnie dana liczba, każdy gracz posiadający osadę lub miasto przy odpowiednim polu otrzymuje karty surowców. Osada daje jedną kartę, a miasto dwie, chyba że produkcję blokuje złodziej.
Jak wygląda tura gracza?
Każda tura przebiega w ustalonej kolejności. Gracz najpierw wykonuje rzut kośćmi, a następnie może handlować i budować. Handel oraz budowa są dobrowolne, ale muszą odbywać się zgodnie z zasadami.
- Rzut kośćmi – wynik wskazuje pola, które produkują surowce. Jeśli wypadnie 7, uruchamia się złodziej zamiast zwykłej produkcji.
- Handel – gracz może wymieniać surowce z innymi graczami albo z bankiem. Wymiana z innymi uczestnikami jest dobrowolna, a jej warunki ustalają zainteresowani. Handel z bankiem standardowo odbywa się w stosunku 4:1, natomiast porty mogą zapewniać korzystniejsze wymiany.
- Budowa – gracz wydaje posiadane surowce na drogi, osady, miasta lub karty rozwoju. Może wykonać kilka budów w jednej turze, jeśli ma wymagane karty i spełnia warunki ustawienia.
Droga musi łączyć się z należącą do gracza drogą, osadą albo miastem. Osadę buduje się na wolnym skrzyżowaniu, zachowując odstęp co najmniej jednego pustego skrzyżowania od innych osad i miast. Miasto zastępuje własną osadę, dlatego nie można postawić go bezpośrednio na pustym skrzyżowaniu.
Ile kosztują budowa i karty rozwoju?
Poniższa tabela służy jako szybka ściąga podczas rozgrywki:
| Element | Koszt | Efekt |
|---|---|---|
| Droga | Drewno i glina | Rozbudowuje sieć dróg |
| Osada | Drewno, glina, zboże i wełna | Daje 1 punkt zwycięstwa i produkuje 1 surowiec |
| Miasto | 3 rudy i 2 zboża | Zastępuje osadę, daje 2 punkty i podwaja produkcję |
| Karta rozwoju | Ruda, zboże i wełna | Zapewnia efekt zależny od rodzaju karty |
Karty rozwoju mogą przedstawiać między innymi rycerzy, działania specjalne albo punkty zwycięstwa. Kartę punktów zwycięstwa zachowuje się w tajemnicy do momentu, gdy jej ujawnienie pozwoli osiągnąć zwycięstwo.
Jak działa złodziej po wyrzuceniu 7?
Wynik 7 nie produkuje surowców. Każdy gracz, który ma więcej niż 7 kart surowców, odrzuca połowę swojej ręki, zaokrąglając w dół. Przykładowo, przy 9 kartach należy odrzucić 4.
Następnie gracz, który wyrzucił 7, wykonuje trzy działania:
- Przenosi złodzieja na inne pole terenu.
- Blokuje produkcję surowca na tym polu do czasu przesunięcia złodzieja.
- Losuje jedną kartę surowca od gracza, który ma osadę lub miasto przy tym polu.
Jeśli przy wybranym polu nie ma żadnego gracza z kartami surowców albo nie stoi przy nim żadna osada czy miasto, kradzież może nie przynieść karty.
Uwaga: odrzucanie nadmiarowych kart następuje przed kradzieżą. Złodziej blokuje tylko pole, na którym aktualnie się znajduje, a nie wszystkie tereny danego rodzaju.
Za co zdobywa się punkty zwycięstwa?
Punkty są przyznawane za rozwój wyspy oraz zdobywanie specjalnych osiągnięć:
- Osada daje 1 punkt zwycięstwa.
- Miasto daje 2 punkty zwycięstwa.
- Najdłuższa droga daje 2 punkty zwycięstwa graczowi, który spełnia warunek jej zdobycia i utrzymuje ten tytuł.
- Największa armia daje 2 punkty zwycięstwa graczowi, który zagrał wymaganą liczbę kart rycerzy i ma ich najwięcej.
- Karta rozwoju z symbolem punktu zwycięstwa daje 1 punkt.
Nie trzeba czekać do końca pełnej rundy. Jeśli podczas swojej tury gracz ma 10 punktów zwycięstwa, natychmiast wygrywa. W praktyce należy uwzględnić także punkty z kart rozwoju, które można ujawnić w odpowiednim momencie.
